وحملش بر تقيّه متعيّن است جمعا بين الأدلّة . ودر « صحيح بخارى » از عبد اللّه بن مغفّل روايت كرده كه گفت : ديدم رسول خدا را در روز فتح مكّه بر شترش درحالىكه مىخواند سورهء فتح را وترجيع مىكرد ، يعنى غنا مىنمود ، [ راوي ] گفت : « اگر نه اين بود كه مردم دور من جمع مىشدند ، هرآينه ترجيع مىكردم ، چنانكه آن حضرت ترجيع مىكرد « 1 » . وصاحب « قاموس » رساله‌اى در بيان اخبار موضوعه ودروغ نوشته ودر آن چنين گفته كه : باب تحريم خواندن قرآن به غنا ، والحال ثابت نشده است در آن چيزى ، بلكه خلاف آن وارد شده است در صحيح ، وآن اين است كه : پيغمبر صلّى اللّه عليه وآله داخل مكّه شد روز فتح واو مىخواند سورهء فتح را به غنا « 2 » ، راوي گفت : كه ترجيع اين است : آ آ آ « 3 » ، تمام شد كلام صاحب « قاموس » ، پس ديدهء بصيرت بگشا ! وامّا اخبار حسن صوت وتحسين صوت وتحزين آن « 4 » پس مطلقا دخلى به مدّعا ندارد ، زيرا كه صداى صاف ونرم ونازك حسن است ومحزّن است ، يا مطرب مانند : حسن صورت ، وصداى زبر ودرشت وناهموار قبيح است مانند صداى أوايل بلوغ در أكثر مردم ، خصوصا مردان ، وگاه هست كه صداى نرم وخوب به خوردن بعضي چيزها ضايع مىشود ، مثل : خوردن ماست وسركه وبعضي سبزيها مثل سير وپياز وأمثال آن ، وبعضي از صداهاى درشت وناهموار به خوردن بعضي از چيزها خوب وهموار مىشود ، مثل آب گرم ونبات وأمثال

--> ( 1 ) صحيح بخارى : 3 / 293 حديث 4835 . ( 2 ) لازم به يادآورى است كه : در كتاب « سفر السعادة » ( ترجيع ) ذكر شده است كه صحيح مىباشد . ( 3 ) سفر السعادة : 152 . ( 4 ) وسائل الشيعة : 6 / 210 - 212 باب 24 .